• NEIKER eta ADR Añanak oskoldun fruta-arbolei buruzko jardunaldi bat egin dute Gaubean, 2026ko kanpainaren emaitzekin
• Zentro teknologikoak intxaurrondoaren errendimenduari buruzko datuak eta hurritzaren egokitzeko gaitasuna azaldu ditu, hainbat urtetako saiakuntza agronomikoen ondoren
• Intxaurraren eulia kontrolatzeko lehen datuak itxaropentsuak dira

 

NEIKERek eta Añanako LGEk Oskoldun Fruta-arbolen Jardunaldia egin zuten azaroaren 9an Gaubean (Araba). Nekazaritza-sektoreko profesionalak, administrazio publikoak, enpresak eta kudeaketa-zentroak bildu ziren bertan. NEIKEReko taldeak intxaurrondoaren kanpainako emaitzak aurkeztu zituen, zentroaren epe luzeko saiakuntzen BALTSAN sarearen barruan lortutakoak. Intxaur-oskolaren euliaren (Rhagoletis completa) jarraipenaren lehen urteko balantzea ere eskaini zuen, Euskadin intxaurrondoak hazten dituztenen artean kezka sortzen duen izurritea baita. Azken blokea hurritzari eskaini zitzaion, NEIKER 2020tik aztertzen ari den laborantzari. ADV de l ‘Avellana erakundearekin batera, topaketak informazio teknikoa eskaini zion sektoreari, oskoldun fruta-arbolen aldeko apustua egin ala ez erabaki dezan. Amaia Ortiz Barredo NEIKEReko Landare Ekoizpeneko eta Babeseko Departamentuko arduradunaren ustez, hurritza “oso aukera ona da Arabako laborantza alternatibo gisa”.

BALTSAN: epe luzerako saiakuntzak datuetan oinarrituta erabakitzeko

Zambranako oskoldun fruta-arbolen saiakuntzak BALTSANen parte dira. NEIKERek lurzoruaren osasunari eta nekazaritza-jasangarritasunari buruz ezagutza sortzeko jarri zuen martxan sare hau. 2019tik geroztik intxaurrondo, hurritz eta almendrondo barietateen konbinazioen probak egiten ditu bertan. Zuhaitzen eta inausketa-sistemen arteko distantzia ere aldatzen dute. Proiektuan Añanako LGEk ere parte hartu du, Arabarako produkzio-eredu agroekologiko bat zehazteko asmoz.

Lan egiteko modu honek badu bere arrazoia. “Epe luzeko saiakuntzen bidez bakarrik froga dezakegu soluzio bat sendoa eta iraunkorra dela”, azaldu du NEIKERek. Urtero, zentroak sektorearekin partekatzen ditu emaitzak, landatu aurretik informazio teknikoa izan dezan.

2026ko kanpainan intxaurrondoaren ekoizpenari buruzko datuekin hasi zen jardunaldia, barietatearen arabera banakatuta. Konparazio horrek Araban ondoen erantzuten duten barietateak aukeratzen laguntzen du.

Intxaurraren eulia: lehenengo urteko emaitzak

NEIKERek 2026an martxan jarri zuen jarraipen-sareak 16 kontrolgune ditu hiru lurraldeetan. Sare horri esker, taldeak Euskal Autonomia Erkidego osoko harrapaketen datuak ditu. “Emaitza onak lortu ditugu: harrapaketen datuak ditugu, eta baita proposatutako kontrol-neurriak nola joan diren erakusten duten datuak ere”, azaldu du Ortizek.

Aurkikuntza garrantzitsuenetako batek tranpei eragiten die. Eulia harrapatzeko bi era daude, eta horietako batek ez zuen espero bezala funtzionatu Euskal Autonomia Erkidegoko baldintzetan. “Ezin dugu eulia harrapatzeko tranpetan huts egin”, azpimarratu du ikertzaileak. Jardunaldian emaitzak izan dituztenak aurkeztu zituzten.

Taldeak, halaber, nahasmendu handia antzeman zuen sintoma oso antzekoak zituzten bi osasun-arazoren artean. Horiek ondo bereiztea ezinbestekoa da laborea maneiatzeko. NEIKERek euliaren bizi-zikloari buruzko datuak ere eman zituen, kontrol-neurriak ezartzeko lehen urratsa. “Urtebeteko atariko datuak itxaropentsuak dira eulia eta bakteriosia kontrolatu ahal izateko”, adierazi du Ortizek.

Hurritza: klima, ura eta inausketa Araban

2020an, NEIKERek hurritzaren barietateen eta inausketaren azterketari ekin zion. Laborantza honek hotz-orduak behar ditu neguan loratzeko, eta baldintza klimatiko zehatzak ziklo osoan zehar. Arabak baldintza horiek betetzen ditu eta “urrezko aukera” da ikertzailearen esanetan.

Jardunaldian espeziea nola maneiatzen den ere azaldu zuten. Uraren eskuragarritasuna funtsezkoa da finka aukeratzeko; beraz, komeni da hasieratik jakitea ea ureztatzerik dagoen. Gainera, Ortizen arabera, hurritzak “inausketa oso espezifikoa behar du kimuak saihesteko”. Barietateak erabilera desberdinetara bideratzen dira, hala nola irina egitera edo fresko kontsumitzera, eta jardunaldian bakoitzaren merkatu-aukerak aztertu ziren.

Bloke honetan ADV de l ‘Avellanak hartu zuen parte, nekazariei eta kooperatibei aholkuak ematen 20 urtetik gorako esperientzia duen Kataluniako erakundeak. Kanpaina honen emaitzekin, NEIKERek eta Añanako LGEk oskoldun fruta-arbolen aldeko apustua indartu dute, Arabako landarako alternatiba gisa.