• NEIKERrek labore hau bazka-baliabide gisa erabiltzeko aukerak ikertzen ditu Araban, bazkaren eskuragarritasun txikiagoaren aurrean

Euri-gabezia luzeak eta udan erregistratutako tenperatura altuek landarediaren garapena mugatu dute; horrek horien lehortzea eragin eta udazkeneko larreen berreskurapena atzeratu du. Baldintza horiei gau tropikalen gorakada gehitzen zaie; izan ere, Euskadin gau tropikalen kopurua bikoiztu egin da duela lau urteko kopuruarekin alderatuta, eta, beroaren ondorioz, landareek hezetasun iturri gehigarria den ihintza harrapatzea zaildu egin da.

NEIKERrek simulazio ereduen bidez egindako kalkuluen arabera, uda lehor eta bero horiek larrearen urteko ekoizpena % 25 eta % 40 artean murrizten dute, batez besteko urtearekin alderatuta. Belar eskuragarri gutxiago izate horrek abeltzaintza-ustiategiak neguko bazka-erreserbak espero baino lehen erabiltzera eramaten du, eta ondorioz, bazka-gabezia sortzen da.

Egoera horren aurrean abereak elikatzeko beste aukera batzuk aztertzeko, NEIKER Araban ekilore siloratuaren potentziala ebaluatzen ari da, kalitatezko bazka-eskaintza handitzeko labore osagarri gisa. GARLAN talde kooperatiboarekin lankidetzan garatutako saiakuntzak hartzituraren kalitatea, lortutako materialaren balio nutritiboa eta haren ekoizpen-kostuak ebaluatuko ditu.

“Siloratzeak hartzidura-prozesuaren bidez landare-materiala kontserbatzeko aukera ematen du, gero abereen elikaduran erabiltzeko. Horrela, laboreak gorde egin daitezke eta behar denean bazka gisa aprobetxatu”, azaldu du Roberto Ruizek, NEIKERreko Lurralde Eraginaren zuzendariak.

Bazka-baliabide berriaren jatorria

Ekimena, hain zuzen ere, uda honetan bizi izandako egoeraren aurrean sortu zen, eta horren aurrean zer laborantza-aukera egon zitezkeen planteatu zuen NEIKERrek EAEn bazkak ekoizteko klima-larrialdiko testuinguruan. Alde batetik, ziklo laburreko bazka-laboreak ereitea baloratu zen, ale-uztaren ondoren ereiteko eta udazkenean biltzeko, hala nola zenbait raigras, sudango belarra, etab. Baina jada ezarritako laboreen aprobetxamendua ere kontuan hartu zen. Ekilorea identifikatutako aukeretako bat izan zen, Araban lantzen den azalerarengatik.

“Gure lurraldean, labore hau giza kontsumorako olioaren ekoizpenera eta biodiesela fabrikatzera bideratzen da batez ere, bazka gisa ere erabili daitekeen arren. Artoarekin alderatuta, proteina-eduki handiagoa eta zuntz-proportzio txikiagoa du”, adierazi du Lurralde Eraginaren zuzendariak. Saiakuntzari esker, ekiloreak siloratu ondoren dituen ezaugarri nutrizionalak aztertu eta abereen elikadurari egin diezaiokeen ekarpena ezagutu ahal izango dira.

Azterlana egiteko, NEIKERrek Araban baldintza egokietan zegoen ekilore-lursail bat identifikatu zuen, eta Garlanekin lankidetzan bazka bildu eta siloak prestatu ziren urriaren hasieran. Siloek gutxienez hilabeteko hartzidura osatu beharko dute aztertu aurretik, eta lehen emaitzak urte amaierarako aurreikusten dira.

Aprobetxamendua ebaluatzea

Ekilorea bazka-baliabide gisa erabiltzea baloratzeko saiakuntzaren emaitzez gain, helburu horretarako barietate espezifikoen errendimendua eta ekoizpen-kostuak ezagutu beharko dira. Araban, ekilorea industriarako olioa eta bioerregaiak lortzeko landatzen da batez ere, eta, beraz, bazkarako barietate espezifikoak ebaluatzeak abereen elikaduran duen aprobetxamenduari buruzko ezagutza zabaltzea ahalbidetuko du.

“Ekilorea lantzeko dagoen esperientzia eta artoa siloratzeko jada erabiltzen den makineria egokia (txikitzaileak eta garraio-atoiak, adibidez) erabilgarri egoteak bazka gisa aprobetxatzea erraz dezake”, ondorioztatu du Ruizek.