• NEIKER hainbat ikerketa-lerrotan ari da lanean, 2030erako metano-emisioak % 30 murrizteko nazioarteko eskakizuna betetzeko tresna eraginkorrak emateko sektoreari.
• Animalien dietan mikroorganismoak dituen landare-ikatza erabilita, metanoaren emisioak murrizten dira.

 

Hausnarkariek metanoa sortzen dute digestioa egitean. Prozesu naturala da hori, baina berotze globalean duen inpaktua dela eta, abeltzaintza-sektorearen jasangarritasunerako puntu kritiko bihurtu da. 2030erako emisio horiek % 30 murriztea eskatzen duten nazioarteko araudien aurrean, NEIKER zentro teknologikoa hainbat ikerketa-lerrotan ari da lanean, sektoreari ustiapenen errentagarritasuna arriskuan jarri gabe jatorri enterikoko gasak arintzea ahalbidetuko dioten irtenbide zientifikoak baliozkotzeko.

Aser García NEIKEReko Abereen Zientzia Saileko ikertzaile nagusiak azaldu duenez, erronka errumenaren funtzionamenduan bertan datza. “Organo horrek hartzidura-andel gisa jokatzen du. Zuntza hartzitzen du, eta, hala, mikroorganismoek hidrogenoa sortzen dute. Ondoren, arkeo metanogenikoek metanoa sortzeko erabiltzen dute hidrogeno hori”. Horrez gain, “gakoa erreakzio kimiko horretan esku hartzea da, alegia, hidrogenoaren eraketa mugatzea, animaliaren osasunari eta digestioari kalterik egin gabe”.

Ildo horretan, zentroak azienda elikatzeko bioikatza (landare-ikatza) erabiltzeko probak egin ditu. Saiakuntzekin egiaztatu dute konposatu horren % 2 gehitzen badugu abereen dietan gas-emisioak % 30 murrizten direla, haien ekoizpen-errendimendua edo funtsezko kalitate-parametroak aldatu gabe, hala nola koipe- eta proteina-mailak.

Fokua eguneroko emisioaren murrizketan

Bioikatzarekin batera, NEIKERek beste nutrizio-estrategia batzuk ere ebaluatzen ditu; adibidez, lipidoen ekarpena (koipeak eta olioak) hartzidura murrizteko, edo metanoaren eraketa blokeatzen duten inhibitzaile espezifikoen erabilera. Dena den, zentroak azpimarratu du konponbidea ez dela teknologikoa soilik; ikuspegia ere aldatu behar da.

Sektoreak paradigma-aldaketa bati egin behar dio aurre ingurumen-inpaktuaren neurketari dagokionez. Orain arte, ekoizpen-efizientzia zen lehentasuna (esne-litro bakoitzeko emisio gutxiago), eta horri mesedegarria zen sistema intentsiboentzat —behiek esne-bolumen handiagoak ekoizten dituzte—. Hala ere, egungo klima-helburua atmosferako metano kantitate garbia murriztea da. Ikertzaileak dioenez, “areagotzeak eraginkorra eman dezake ekoitzitako esne litro bakoitzeko metano-gramoari bakarrik erreparatzen badiogu, baina estandar berriak betetzeko, egunean askatutako gramo guztiak ere kontuan hartu behar ditugu”.

Ikuspegi berri horrekin, NEIKERek egin dituen azterketa konparatiboen arabera, behi larreratuek behi ukuiluratuek baino metano-emisio txikiagoak dituzte termino absolutuetan (g/egun). Baina esne-ekoizpen txikiagoak ere badituzte. Alde horrekin ikusten dugu sistema ukuiluratuek emisio-intentsitate txikiagoa dutela (ekoitzitako esne-unitate bakoitzeko metanoa), eta sistema larreratuak, berriz, onuragarriagoak direla arintze-irizpidea eguneko guztizko emisioak murriztean oinarritzen denean. Horrek agerian uzten du ingurumen-inpaktuaren balorazioa erabiltzen den adierazlearen araberakoa dela.

Testuinguru horretan, eta goi-bilera klimatikoetan ezarritako irizpideei jarraikiz —emisio absolutuak murriztea lehenesten dute, ekoizpen-galerak konpentsatzeko abereak areagotu gabe—, areagotzeak mugak ditu arintzeko estrategia gisa. Larratzeak, berriz, ikuspegi hori beteko luke, nahiz eta esne gutxiago ekoitzi.

Azken batean, emisioak modu eraginkorrean murrizteko ezin da esku-hartze isolatu bat bakarra egin; aitzitik, ekoizpen-galerak konpentsatzeko abereak areagotu gabe emisio absolutuak murrizteko gai diren hainbat estrategia konbinatu behar dira. Testuinguru horretan, NEIKERen jardueraren ardatza tresnak baliozkotzea eta transferitzea da (adibidez, zehaztasunezko nutrizioa, gehigarrien erabilera, hobekuntza genetikoa eta maneiuaren egokitzapena), emisioak arintzea eta ustiategien bideragarritasun ekonomikoa bateragarri egiteko. “Helburua ustiategiei irtenbide teknikoak ematea da, deskarbonizazio-helburuak bete ditzaten, eta, aldi berean, abeltzaintza-jardueraren bideragarritasun ekonomikoari eutsi diezaioten”, ondorioztatu du Garcíak.